Kozaki są nader znanym i przede wszystkim użytkowym projektem butów. Wszelaka niewiasta niezależnie od wieku wykorzystuje je od jesieni do wczesnej wiosny. Kozaki są tak przeróżne, mają tyle form, iż na pewno każda klientka – nawet najniezwyklej oporna znajdzie coś dla siebie.
Kilkanaście lat temu mnogość kozaków wyglądała identycznie zwykłe proste, bez dekoracji oraz zbędnych wzorów, buty miały być użyteczne, nie musiały być prześliczne. Okres ten już na szczęście przeminą . W aktualnych czasach starczy odwiedzić dwa, trzy sklepy z butami w okresie jesienno – zimowym żeby zaznajomić się z propozycją kilkunastu wielorakich modeli.
Pierwszym kryterium podziału kozaków może być długość cholewki : rozróżniamy między innymi kozaki botki czyli kozaczki sięgające mniej więcej do kostki, kozaki oficerki, obrazują one standardowo zwykły militarny krój , kozaki muszkieterski, innymi słowy kozaki sięgające pod samo kolona albo nawet za kolano. Jako dodatkowe kryterium podziału kozaków musimy obrać ich kształt, wyróżnić tutaj można kozaki z krągłym frontem, ze szpicem (często używa się też {określenie|nazwe do szpica) , z zakasanym przodem tzw. podniesione noski.
Jest bardzo sporo kryteriów podziału kozaków, najważniejsze zostały już wyszczególnione, należy też wspomnieć o sposobie zapinania (czyli guziki, rzepy bądź zamek) , tworzywie z których kozaki są skonstruowane (skóra naturalna, skóra ekologiczna, tworzywo sztuczne, sztruks, naturalne wełny) , obcasie (ciekawostka : najdłuższy obcas w kozakach był wysoki na 13 cm, takie buty były w ofercie jednego z nowojorskich domów mody) i materiale wewnętrznym (najczęściej spotykanym materiałem wyściełającym kozaki jest skóra naturalna bądź wełna naturalna, ale spotyka się tutaj też inne materiały – takie jak różnego rodzaju syntetyki zapobiegające przez zmoczeniem i wyroby skóro podobne).
